Notic

From the Karen National Political Dialogue to ward the Political Will of the Karen National.

From the Karen National Political Dialogue to establish a Federal Democratic Union.

From the Karen National Political Dialogue to ward the Political Will of the Karen National.


ရိၢ်ဖှိၣ်ဃူဖိး

ကညီတၢ်ဃူတၢ်ဖိး ဒီး တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် ကမံးတံၥ်

ဒ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်တ့ၢ်အသိး ကီၢ်ပယီၤ ပှၤနီၣ်ဂံၢ် ခဲလၢၥ်အကျါ ၁၀ မျးကယၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကညီကလုၥ်ဒူၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်နီၤဖးလီၤ တၢ်ပၢတၢ်ပြး ဟီၣ်ကဝီၤ ကီၢ်စဲၣ် ၇ ဘ့ၣ် ဒီး ကီၢ်ခီ ၇ ဘ့ၣ်အသိး ကညီကလုၥ်အံၤ အါတက့ၢ် အိၣ်ရၤလီၤအသးလၢ ကီၢ်စဲၣ် ၂ ဘ့ၣ် (လၢအမ့ၢ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ဒီး တလၢၤကီၢ်စဲၣ်) ဒီး ကီၢ်ခီ ၄ ဘ့ၣ် (အ့ၤယၤဝ့ၤဒံၣ်ကီၢ်ခီ, တကူၣ်ကီၢ်ခီ, ပကိကီၢ်ခီ ဒီး တနီသရံးကီၢ်ခီ) သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီကလုၥ်ဒူၣ်အံၤ တနီၤအိၣ်ဆိးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကီၢ်ပယီၤကီၢ်စၢဖှိၣ်အပူၤ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ကီၢ်ပယီၤ ဒီး ယိၤကီၢ် ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တဖၣ် ကညီဖိအိၣ်သူၣ်လီၤအသး စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ကညီဖိလၢကီၢ်ဆၢတဖၣ် တနီၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် စုကဝဲၤကရၢ်, တနီၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢ န့ၣ်လီၤ. အါန့ၣ်အန့ၣ် ကညီဖိတနီၤ မ့ၢ်ဝဲပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ ဒီး တနီၤမ့ၢ်ဝဲ ပှၤဃုဖံးဃုမၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်- ကီၢ်ပယီၤ ကီၢ်ဆၢန့ၣ်လီၤ. ကညီကလုၥ်ဒူၣ်အဂၤတနီၤ သုးလီၢ်သုးကျဲလၢ ထံသၢဘ့ၣ် ကီၢ်သၢဘ့ၣ် တနီၤခီဖျိ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ် အဖီခိၣ်, တနီၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အဖီခိၣ် ဒီး တနီၤခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဃိ အဝဲသ့ၣ် သုးလီၢ်သုးကျဲဆူ ထံသၢဘ့ၣ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဖိတဖၣ် မ့ၢ်အိၣ်ရၤလီၤသးလၢ တၢ်လီၢ်အါတီၤဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢ အအဲၣ်အပှၤကလုၥ်, အဲၣ်အတၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ဒီး အထံအကီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်အိၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အါတီၤ ဘၣ်ဆၣ် ထီဘိအဝဲသ့ၣ် သူၣ်အိၣ်သးအိၣ် ဒီး ဆၢမုၢ်လၢ်လၢ အပှၤကလုၥ်လၢ အအိၣ်လၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ် ကအိၣ်ဘၣ် မုၥ်မုၥ်ခုၣ်ခုၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ကညီဖိတနီၤ ခီဖျိလၢ အတၢ်လဲၤခီဖျိ, အတၢ်မၤလိမၤဒိး, တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်, တၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဒီး ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ် ဝးတရံး အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် တဒ်သိးလိၥ်အသးဘၣ်အဃိ တၢ်မုၢ်လၢ်လၢတၢ်ကမၤန့ၢ်က့ၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ (ထံကီၢ်လၢ ကလုၥ်ဒူၣ်အါဖုအိၣ်ဆိး) အဂီၢ် အတၢ်ထံၣ်တဖၣ် တဒ်သိးလိၥ်အသးဘၣ် အိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

လၢကညီကလုၥ် ကန့ၢ်က့ၤ နီၢ်ကစၢ် တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသး ဒီး တၢ်ပၢလီၤသးဒၣ်ဝဲအဂီၢ် ကညီဖိတဖၣ် ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်လိၥ်အသး ဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကရၢ လၢအမ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ န့ၣ်လီၤ. ဒီးကရၢအံၤ ဂုၥ်ကျဲးစၢး ဂဲၤလိၥ်တ့ၢ်လံဝဲ ၆၃ နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံ လၢကညီဖိ အတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ် ကန့ၢ်က့ၤ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဒီတကလုၥ် မ့ၢ်တပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တၢ်ဂဲၤလိၥ်အပူၤဘၣ် သနၣ်က့ အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲလၢ ကျဲအါဘိ ဒီး ကညီဖိအါတက့ၢ် သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် န့ၣ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤ ဂုၥ်ကျဲးစၢး တဲသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် အါဘျီဘၣ်ဆၣ် တၢ်ကဲထီၣ်လိၥ်ထီၣ် တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤ ဒီး တၢ်ထံၣ်တလီၤပလိၥ်ဘၣ် အဖီခိၣ် ကညီဘၣ်လီၤဖးဝဲ ၄ ဖုန့ၣ်လီၤ. တနီၤဆဲးဂုၥ်ကျဲးစၢးလၢ တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးလံၥ်ဃံးဃၥ် ကကဲထီၣ်အဂီၢ်, တနီၤဂုၥ်ကျဲးစၢးပၢၤဃၥ် တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး ဒီး တနီၤတလူၤပိၥ်ထွဲလၢၤ လံၥ်ဃံးဃၥ်ဘၣ် ဒီး တနီၤက့ၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤအသး ဒီး ကီၢ်ပယီၤ သုးမုၢ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဖီခိၣ် တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအီၤ ဒီး တၢ်လီၢ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံးအါတီၤလၢ အတအိၣ်လၢ တၢ်မၤနီၣ် ၄ တီၤအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကညီဖိလၢ အအိၣ်ရၤလီၤအသးလၢ ကီၢ်စဲၣ် ၆ ဘ့ၣ် ဒီး ကီၢ်ခီ ၆ ဘ့ၣ် အပူၤတဖၣ် အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် အဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်အိၣ်သး, ကျိၥ်လံၥ်လဲၢ် လီၤဆီလိၥ်သး, တၢ်နၥ်ဒီး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တဖၣ် တဒ်သိးလိၥ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီကလုၥ်အကျါ ကျိၥ်လၢအလီၤဆီလိၥ်သးအိၣ်ဝဲအါန့ၢ် ၇ ကျိၥ်, တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်အါန့ၢ် ၂ ကလုၥ် ဒီး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢတဖၣ် အိၣ်အါမးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂၀၁၀ ကီၢ်ပယီၤတၢ်ဃုထၢအဆၢကတီၢ် ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢ ၃ ကရၢ ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရူၢ်ကရၢအကျါ ကရၢ ၄ ဖုဆဲးလီၤမံၤလၢဖိးသဲစး ဒီး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရူၢ်ကရၢ အိၣ်ဒံးတနီၤလၢ တၢ်ကကရၢကရိထီၣ်က့ၤအီၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤ ဒံးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်န့ၣ်အဖီခိၣ် ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကရၢတဖၣ်အပူၤ ကညီထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ပှၤဂဲၤလိၥ်တၢ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲအါမးလၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ပၣ်တံၣ်ကရၢလၢအဒိၣ် တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်  NUP (National Unity Party) ဒီး USDP (Union Solidarity and Development Party) ပၣ်တံၣ်တဖၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကတိၤလၢညါ

တကီၢ်ခါ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်လဲလိၥ်အဖီခိၣ် ပဒိၣ်ထီၣ်အသီတဖု ဂုၥ်ကျဲးစၢးဂဲၤလိၥ်ဝဲဒၣ်လၢ ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ် တၢ်ဆီတလဲကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကညီခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဒီး ကလုၥ်ဒူၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး မူဒါအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကဂဲၤလိၥ်ဝဲလၢ တၢ်ဆီတလဲအံၤ အဖီခိၣ် လၢကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤလိၥ်သး အတၢ်ထံၣ်တဖၣ် ဖဲတၢ်ဆီတလဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဖိအါဒံအါဂၤ တူၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်လၢစုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ် ဃုၥ်ဒီး ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကြၢးဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤန့ၢ် တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးဒီး ကလုၥ်ဒူၣ်တဖၣ် ကဘၣ်နုၥ်လီၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢ တၢ်တဲသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး စီၤနီၢ်ခိၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဖိလၢ အအိၣ်လၢ စုကဝဲၤတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂုၥ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ် လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်ပတုၥ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဒီး တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးအိၣ်ဝဲမုၥ်မုၥ်ခုၣ်ခုၣ် ဒီး ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်လၢ အတဘၣ်ဒိးသန့ၤအသးလၢ ပှၤဂၤအတၢ်မၤစၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီလၢတၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲအံၤ အကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဒီးကတုၤထီၣ်ဆူ တၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိအဂီၢ် ဘၣ်ဆၣ် တနီၤ သူၣ်အုးသးအုးစ့ၢ်ကီးဝဲ ခီဖျိတၢ်လဲၤကျဲအံၤ လဲၤသးတဘျ့တဆှီဘၣ် အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးကညီဖိလၢ တၢ်လီၢ်အါတီၤ ကထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိး တၢ်ဂ့ၢ်လၢအရ့ဒိၣ်လၢ ကညီဒီကလုၥ်အဂီၢ်တဖၣ် ကသ့အဂီၢ် တၢ်စးထီၣ်မၤဝဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဆိ တဘျီ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီတုၤ ၂၉ သီ ၂၀၁၃ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဆိတဘျီအံၤ ကညီကလုၥ်လၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်လီၢ်အါတီၤသ့ၣ်တဖၣ်, ကညီလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢသ့ၣ်တဖၣ်, ကညီလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ခိၣ်နၢ်ခၢၣ်စး ခဲလၢၥ်ဟဲထီၣ်ဝဲ ၅၀ ဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်ဖှိၣ်ဆိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤ တၢ်မၤအီၤဖဲ ကညီဝ့ၢ်ခိၣ် ဝ့ၢ်ဖၣ်အၣ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ထံၣ်လိၥ် အိၣ်ဖှိၣ်ဆိ တဘျီအံၤ တၢ်အၢၣ်လီၤ တူၢ်လိၥ်လၢ တၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ် ကညီဂ့ၢ်ဝီ တၢ်ထံၣ်လိၥ် တၢၣ်ပီၣ်သကိး အမူးတမူး (Karen Affairs Seminar) ဒ်သိး ကမၤလဲၢ်ထီၣ် တၢ်ထံၣ်လိၥ် တၢၣ်ပီၣ်သကိးတဖၣ် ဒီး ကကတဲၥ်ကတီၤသးလၢ တၢ်ကမၤကညီဒီကလုၥ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ် လၢတၢ်ပညိၣ်ဃၥ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဆိတဘျီအံၤ တၢ်အၢၣ်လီၤ တူၢ်လိၥ်ဃၥ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢ တၢ်ကတဲသကိးဖဲ ကညီဒီကလုၥ် တၢ်ကူၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ တဖၣ်မ့ၢ်ဝဲ

၁. ကညီဖိတဖၣ် အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး

၂. တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢ ထံကီၢ်ဒီး ကညီကလုၥ်အဂီၢ်

၃. တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးအမူး ခဲလၢၥ်ကဘၣ် တဲဘၣ်ဃး ကညီဖိတဖၣ် အတၢ်အိၣ်မူ ခါဆူညါ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိး ကညီဂ့ၢ်ဝီ တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိး အမူးအံၤ ကကဲထီၣ် လိၥ်ထီၣ်အဂီၢ် တၢ်ဃုထၢထီၣ်ပၥ်လီၤ ကမံးတံၥ်တဖု ဒီး ကမံးတံၥ်ဖိ ခဲလၢၥ် ၁၁ ဂၤန့ၣ်လီၤ. ခၢၣ်စးတဖၣ် မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်ခၢၣ်စး ၃ ဂၤ (ပၣ်ဃုၥ်ဒီး ဘျၢထံခရံၥ်ဖိခိၣ်နၢ်ခၢၣ်စးတဂၤ), ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ခိၣ်နၢ်ခၢၣ်စး ၄ ဂၤ (ပၣ်ဃုၥ်ဒီး သီခါ ၂ ပါ) ဒီး ခၢၣ်စး ၄ ဂၤလၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ (ပၣ်ဃုၥ် ကညီဘျၢထံခရံၥ်ဖိ ခိၣ်နၢ်ခၢၣ်စးတဂၤ) န့ၣ်လီၤ. ကရူၢ်အံၤတၢ်ဟ့ၣ်န့ၢ်အမံၤလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤကရူၢ် လၢကညီဂ့ၢ်ဝီ တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးမူးအဂီၢ် (Working Committee for Karen Affairs Seminar) န့ၣ်လီၤ. ခိၣ်နၢ်လၢ တၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤတဖၣ် အမံၤအိၣ်ဖျါဒ်အဖီလၥ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

၁. ဖုသီခါအရှၣ့်စၣ်ဒၣ်၀ရ (ကရူၢ်ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ)

၂. ဖုသီခါ အရှၣ့်အဲးဂးဝိၣ်သး

၃. သရၣ်ဒိၣ်ရီဘၢးထွ့

၄. ပါဒိၣ်ကၠိစဲးသ့ခ့ၣ်

၅. သရၣ်ဒိၣ်မဲးသယူအ့

၆. ပဒိၣ်စီၤလးထိ

၇. ပဒိၣ်စီၤတၤဒိၣ်မူ

၈. မါအီၣ်ပၠံၣ်စိ

၉. စီၤဝ့စိ

၁၀. နီၢ်ရံၣ်ဘဲးခၣ်တ့ၣ်

၁၁. နးခ့ၣ်အ့အူ

ကညီဒီကလုၥ် စၢဖှိၣ်ကရၢ

ဆဲးကျိးဒီးပှၤ

နတၢ်သံကွၢ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအိၣ်တမံၤမံၤလၢ နကတဲဘၣ်ပှၤဧါ. ပအဲၣ်ဒိးနၢ်ဟူ နတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. နတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ မ့ၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဒီးပှၤတခီ ဝံသးစူၤ ဆှၢဒုးသ့ၣ်ညါပှၤ လံၥ်ဒီး ပကစံးဆၢနၤ ဖဲအဆိအချ့ ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးပှၤ အသိးန့ၣ်လီၤ.