Notic

From the Karen National Political Dialogue to ward the Political Will of the Karen National.

From the Karen National Political Dialogue to establish a Federal Democratic Union.

From the Karen National Political Dialogue to ward the Political Will of the Karen National.


တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်

NCA Implementation
  •    22 MAY , 2019
  •   Admin
  •   NCA Implementation

တၢ်ထံၣ်လိၥ်သံကွၢ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် ပဒိၣ်စီၤတၢ်ဒိၣ်မူ ဘၣ်ဃးတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ် PPCM အဂ့ၢ်

ဖဲ ၄ ၀ီတဝီ (NCA-s EAOs) တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး အဆၢကတီၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ခိၣ်နၢ်တဖၣ် ဆှၢနုၥ်ဝဲလၢ တၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) အဃိ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် ထံၣ်လိၥ်သံကွၢ်ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် ပဒိၣ်စီၤတၢ်ဒိၣ်မူ

ဘၣ်ဃး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဆှၢနုၥ်ဝဲလၢ တၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) အဂ့ၢ်အကျိၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ် ပဒိၣ်စီၤတၢ်ဒိၣ်မူ တဲဖျါထီၣ်ဝဲ ဒ်လၥ်အသိးလီၤ.

သံကွၢ်  -  (PPCM) စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်?

စံးဆၢ  -  (PPCM) န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ (Peace Process Consultative Meeting) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ပျဲၢ်စီၤတခါ လၢကလုၥ်ဒူၣ်လၢအဆဲးလီၤ (NCA) ဒီး တဆဲးလီၤဒံးဘၣ်တဖၣ် ကအိၣ်ဖှိၣ် တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃး တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပကိးလၢ "တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်ကူၣ်လိၣ်ထိၣ်ဃူ တၢၣ်ပီၣ်သကိး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်" သ့စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  (PPST) အိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲလံ ဘၣ်မနုၤအဃိ တၢ်အဲၣ်ဒိးထုးကွံၥ်အီၤ ဒီး ဆှၢနုၥ်လၢ တၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) န့ၣ်လဲၣ်?

စံးဆၢ  -  (PPST) န့ၣ် ဒ်ဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သး တခါအသိး ဟူးဂဲၤဖံးမၤတၢ် သ့ကစီဒီန့ၣ်လီၤ. ကလုၥ်ဒူၣ်လၢ အဆဲးလီၤမံၤလၢ (NCA) တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး လံၥ်ဃံးဃၥ်တဖၣ် ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး လၢတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီတခါဃီအဖီလၥ် ဒီး တၢၣ်ပီၣ်ထိၣ်ဃူသကိးတၢ်လၢ တၢ်ပညိၣ်ဒ်သိးသိးအပူၤ ဒီး မၤဖျါထီၣ် တၢ်မၤအမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနၣ်က့ဒီး စးထီၣ်ဖဲ ခၢၣ်စးအဂၤတကပၤ ဆှၢနုၥ်တၢ်ဆၢနုၥ်လၢ အမၤကတၥ် ပတၢ်လဲၤကျဲအံၤ အဆၢကတီၢ်ဒီး တၢ်ကီၢ်တၢ်ခဲလၢ ပဘၣ်ကွၢ်ဆၢမဲၥ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ် ပကဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢး ဘှါလီၤအီၤ ဘၣ်ဆၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤဒၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခါဝံၤတခါ ဒီး ခိၣ်နၢ်ခၢၣ်စးတဖၣ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးဒၣ်ထဲလၢ ကလဲၤထီၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ. အနီၢ်ကီၢ်တခီန့ၣ် ကျဲလၢအတလိၤလၢၤဘၣ်အံၤ ပကဘၣ်ထိၣ်လိၤက့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်တမၤအီၤဒ်န့ၣ်ဘၣ် အမဲၥ်ညါ တၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢး ကၢၤဃၥ်ဒၣ် တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤ ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး (PPST) တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် တၢ်သူစ့ၢ်ကီးအီၤလၢ တၢ်ကမၤတၢ်ဆၢတဲၥ် ဒ်ပှၤတနီၤအတၢ်ဘၣ်သးအသိးအဃိ လၢပဝဲကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤ (EAOs) အဘၢၣ်စၢၤ ကဲထီၣ်လၢတၢ်နီၤဖးလီၤသးန့ၣ်လီၤ.

     ကရၢတနီၤခီၣ်တဃၥ်ဝဲလၢ တၢ်ပညိၣ်လၢ အဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ်ဝံၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲအံၤ အကျဲကလိၤထီၣ် ကဘျၢထီၣ်အဂီၢ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးဝဲ အိၣ်အသိး ကရၢအိၣ်စ့ၢ်ကီးတနီၤလၢ ထံၣ်ဝဲလၢ ကျဲလၢပလဲၤအီၤခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ကျဲလၢ အလိၤဝဲဘၣ်ဝဲအဃိ ကဆဲးလဲၤဒၣ် ဒ်ကျဲလၢ တၢ်ပၥ်လီၤအသိးလီၤအဖီခိၣ် လၢကရၢတဖုဒီးတဖုအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ပၥ်သးလီၤဆီလိၥ်သး အိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

     လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဃ့ထီၣ်ဆူ (PPST) လၢ ကက့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤန့ၣ်လီၤ. လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတခီန့ၣ် ပစးထီၣ်ဃ့ထီၣ်ဖဲ ၂၀၁၇ နံၣ်, တၢ်မၤဝဲ ၂၁ ယၤဖှိၣ်ပ့ၤလိ (၂၁ ပင်လုံ) ၃ ၀ီတဝီ ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. လၢပတၢ်ကရၢကရိအပူၤစ့ၢ်ကီး ပမၤဝဲ တၢ်က့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အစၢ လၢပဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤဖဲ ပတၢ်က့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤ အဆၢကတီၢ်တဖၣ် ပခီၣ်တဃၥ်အီၤလၢ တၢ်အစၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး ဖဲ ပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထီဘိကမံးတံၥ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် (၄) ဘျီတဘျီန့ၣ် ဒ်တၢ်လိၣ်အသိး ပမၤဂ့ၤထီၣ်, ဘှီဘၣ်ထီၣ် ဒီး ဆၢတဲၥ်လၢ ကဆီတလဲ ခၢၣ်စးတနီၤန့ၣ်လီၤ.

     လၢတၢ်ကက့ၤကွၢ်ကဒါက့ၤ (PPST) တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤ ကသ့အဂီၢ် ပဃ့ထီၣ်အီၤ အါဘျီလံ ဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢ ၂၀၁၉ နံၣ် (NCA-s EAOs) တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ၄ ဘျီတဘျီ အဆၢကတီၢ်ဒၣ်လဲၣ် ပတထံၣ်လၢ တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤ ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပကတၢၣ်ပီၣ် တဲသကိးတၢ် ဘျဲးဘျဲးဘျီးဘျီးအဂီၢ် တၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သး တအိၣ်ဘၣ် အမဲၥ်ညါ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် တဆိကမိၣ် ကျၢၢ်ဘၢက့ၤအီၤခဲလၢၥ်ဘၣ် ဒီး မုၢ်လၢ်သးခု ဒီး ခီၣ်တဃၥ်ထဲဒၣ်လၢ ပှၤလၢအဆဲးလီၤမံၤလၢ (NCA) အပူၤတဖၣ်အဃိ ပတၢ်ရ့လိၥ်ဘၣ်ထွဲဒီး ပှၤလၢအတထိလီၤ (NCA) ဒံးဘၣ်တဖၣ် ဒံးယံၥ်ထီၣ် ဒံးယံၤထီၣ် ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အါန့ၢ်အန့ၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး လံၥ်ဃံးဃၥ်အပူၤ တၢ်မၤဖျါထီၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဖီခိၣ် တၢ်ကဘၣ်ဘှီဘၣ်မၤလိၤက့ၤအီၤ ဒီး လၢကီၢ်ပဒိၣ် ဒီး သုးမုၢ်ဒိၣ် တကပၤစ့ၢ်ကီး မၤဖျါထီၣ်ဝဲ (NCA) အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ် တန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဖီခိၣ် ပကဘၣ်ဃုကျဲ ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်တမၤအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘၣ်ကျဲးစၢး ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဘၣ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အခံန့ၣ်လီၤ.

     လၢတၢ်ကမၤဖျါထီၣ် (NCA) တၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်သးအဂီၢ် ပှၤလၢအဆဲးလီၤမံၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တဆဲးလီၤဘၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢအအိၣ်လၢ (NCA) အချၢတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ် ပအိၣ်ဒီး တၢ်ပညိၣ်တမံၤဃီလၢ ပကသူၣ်ထီၣ် ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ် န့ၣ်လီၤ. အဂၤတပၤခီန့ၣ် ခီဖျိလၢ ကျဲးစၢးဂဲၤလိၥ်တၢ် အကျိၤအကျဲ တဒ်သိးလိၥ်သးဘၣ်အဃိ တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး, တၢ်နီၤဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလိၥ်သးတၢ်ကစီၣ်တၢ်ထံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ပၥ်လီၤတၢ်ပညိၣ်တမံၤဃီ ကသ့အဂီၢ် ပကဘၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအီၤဒ်လဲၣ်, တၢ်လၢအတဒ်သိးတဖၣ် ပကဘၣ်တူၢ်လိၥ်ပၥ်ပနီၣ်အီၤဒ်လဲၣ် ဒီး ဒ်သိး ပကလဲၤတုၤလၢ တၢ်ပညိၣ်ဖီတၢၣ်အဂီၢ် ပကဆဲးလဲၤအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပဘၣ်တၢၣ်ပီၣ် တဲသကိးအီၤန့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်မၤအီၤဒ်န့ၣ်မၣ်ဒီး ပမ့ၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီး (Divide and Conquer) အဆၢကတီၢ် ပလဲၤခီဖျိအီၤ ကန့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်တၤတၢ်တခါလၢ ကလုၥ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကွၢ်ဆၢ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲ အအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  ခီဖျိလၢ (PPCM) အိၣ်ထီၣ်အဃိ လၢတၢ်ဂဲၤလိၥ်လၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ် တၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဒီး တၢ်ဂံၢ်စၢ် ကအိၣ်မနုၤတဖၣ်လဲၣ်?

စံးဆၢ  -  ခီဖျိ (PPCM) အိၣ်ထီၣ်အဃိ လၢတၢ်ဂဲၤလိၥ်လၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် တၢ်ဖျိဖျိဖျါဖျါ ကအိၣ်အါထီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢ တၢ်ဂဲၤလိၥ်ပူၤတဖၣ် တၢ်နၥ်န့ၢ်လိၥ်သး ကဒဲကဒဲ ကအိၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဖိကီၢ်ဖိ ကမျၢၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်နၥ်လၢ တၢ်ဂဲၤလိၥ်အံၤအဖီခိၣ် ကအိၣ်အါထီၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ခိၣ်နၢ်လၢ ခံခီခံကပၤလၢၥ် ကသ့ၣ်ညါဟံးမူဒါ ဒီး ဟ့ၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤသးန့ၣ်လီၤ. ပှၤခဲလၢၥ် ကတူၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်ဂဲၤလိၥ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဒီးအီၤ လိၤလိၤန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါ တၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ် ပှၤလၢအအိၣ်လၢ ကလံၤထံးတဖၣ် မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ကလံၤစိးတဖၣ် တသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဘၣ်အဃိ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မၤအါထီၣ်ဝဲ တၢ်တနၥ်န့ၢ်လိၥ်သး လၢတဂၤဒီးတဂၤ ဒီး တၢ်ထံၣ်ကမၣ်လိၥ်သးတဖၣ် အါထီၣ်အဖီခိၣ် လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ် တၢ်နၥ်န့ၢ်လိၥ်သးအဂီၢ် တၢ်ဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးအီၤ သပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.

     လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်မ့ၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပျဲၢ်စီၤ (Meeting Space) အံၤဒီး ကလုၥ်ဒူၣ်ကဒဲကဒဲ ကတၢ်ၣ်ပီၣ်ထိၣ်ဃူကိး ဒီး တၢ်လၢအဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးအီၤအါထီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပၥ်သးလၢ အလီၤဆီလိၥ်သးတဖၣ်အဖီခိၣ် ဒ်သိးပသူၣ်ထီၣ် တၢ်ဃူတၢ်ဖိး ကန့ၢ်အဂီၢ် ပကဘၣ်ခီၣ်တဃၥ်အီၤလၢ တၢ်ပၥ်ပနီၣ် ပတၢ်မ့ၢ်တၢ်လၢ အတဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ဒီး လဲၤခီဖျိတၢ်တၤတၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ပကအိၣ်ဆၢထၢၣ်အီၤ တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ. ကလုၥ်ဒူၣ်အါဖု အတၢ်ပညိၣ်လၢ အဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ကတုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးအဂီၢ် ပကဘၣ်မၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်အီၤ လၢကျဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ ကျဲထဲတဘိဧိၤလၢ ပကတုၤလၢ ပဝဲခဲလၢၥ် ပတၢ်ပညိၣ်ဖီတၢၣ်န့ၣ်လီၤ.

     ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်တၤတၢ်တဖၣ်ခီန့ၣ် ခိၣ်နၢ်လၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်ဆိကမိၣ်ဆိကမး ဒ်လၢပျၢ်ၤတဖၣ်အဂီၢ်ဒု ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တစဲးဖိ န့ၣ်လီၤ. အဂၤတပၤစ့ၢ်ကီး တၢ်လၢပဘၣ်မၤအီၤတဖၣ် ပကဘၣ်ဆဲးမၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဂ့ၤ ပှၤလၢအတလိၣ်ဘၣ် တၢ်ဆီတလဲတဖၣ် ဒီး တအဲၣ်ဒိးဟးထီၣ်လၢ (Comfort Zone) ဘၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး ပှၤလၢ အတၢ်ထံၣ်အိၣ်ဝဲလၢ တၢ်အံၤတကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဘၣ် တဖၣ်အတၢ်ဆိကမိၣ်ဒု ကလီၤဆီလိၥ်သးဒီး ပှၤလၢတအဲၣ်ဒိး တၢ်ဆီတလဲဘၣ် တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
သံကွၢ်  -  (PPCM) တၢ်သူၣ်ထီၣ်အက့ၢ်အဂီၤအံၤ ခၢၣ်စးအဂၤတကပၤတခီ လီၤဂၥ်လၢ တူၢ်လိၥ်ဝဲတသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်သူၣ်ထီၣ် အက့ၢ်အဂီၤတခါအံၤ တၢ်မ့ၢ်လဲၤပၥ်ဖျါထီၣ်လၢ ခၢၣ်စးအဂၤတကပၤအအိၣ်န့ၣ် တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ တၢ်ထံၣ်အီၤလၢ ကဟးဂီၤလီၤအဖီခိၣ် နအဲၣ်ဒိးရှဲပၠး အဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ်?

စံးဆၢ  -  ပဆဲးလီၤ (NCA) န့ၣ် ပခီၣ်တဃၥ်အီၤလၢ ကရၢတဖုဘၣ်တဖု အခၢၣ်စးန့ၣ်လီၤ. (PPCM) စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် တၢ်တၢၣ်ပီၣ် ထိၣ်ဃူသကိး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပျဲၢ်စီၤတခါန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤဖျါထီၣ် (NCA) အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂီၢ် (JICM), (UPDJC), (JMC) ဒီး တၢ်ပၥ်ပနီၣ်သုးအလီၢ်အကျဲ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတဖၣ် တၢ်ကလဲၤအီၤဒၣ်ဒ် တၢ်ပၥ်လီၤတ့ၢ်ဃၥ်အသိး လၢကရၢ်တဖုဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ် ကဆှၢထီၣ်အခၢၣ်စး တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃး (PPCM) န့ၣ် တလိၣ်လၢ ပကဘၣ်လဲၤဒုးသ့ၣ်ညါ ကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ်ဘၣ်. လၢပကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤ, ပတပၥ်တၢ်အဒုၣ်အဆၢလၢ တၢ်ဆဲးလီၤ (NCA) ဒီးတဆဲးလီၤဘၣ်တဖၣ် အမဲၥ်ညါ ဒ်သိး တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ပကမၤသကိး တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအီၤ ဃူဃူဖိးဖိးန့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်မၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်စ့ၢ်ကီး ပကဆှၢလံၥ်ကွဲမုၥ်ဆူ ကီၢ်ပဒိၣ် အအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲပအိၣ်လၢ (PPST) အဆၢကတီၢ် ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် ပကွဲမုၥ်ကီၢ်ပဒိၣ်ခၢၣ်စး တအိၣ်နီတဘျီဘၣ်. ပကွဲမုၥ်ဒၣ်ထဲ ကရၢလၢ အဘၣ်ထွဲတဖၣ် ဧိၤန့ၣ်လီၤ.

     တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်အကျဲ ကဟးဂီၤလီၤန့ၣ် ခီဖျိလၢ (NCA) အပူၤ တၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်သးတဖၣ် တၢ်မၤဖျါထီၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်တန့ၢ်ဘၣ်, တၢ်တလူၤပိၥ်ထွဲအီၤဘၣ်, တၢ်မၤထီဒါ တၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်သး လိၤလိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢကျဲအဂၤတမံၤမံၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤတဖၣ်အဃိ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်အကျဲန့ၣ် ဟးဂီၤဝဲသ့န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပဝဲသ့ၣ်တဖၣ် ပထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒီး ဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤဖျါထီၣ် (NCA) တၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်သးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤအပူၤ တၢ်လၢတၢ်တမၤဖျါထီၣ်ဒံး အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ဒီး တၢ်မၤဖျါထီၣ်အီၤ အဆၢကတီၢ် အတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ် အိၣ်ဒံးဝဲတဖၣ် ပပၥ်ဖျါထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ပဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်ကမၤဖျါထီၣ်အီၤ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပနၢ်ပၢၢ်အီၤ တဒ်သိးဘၣ်ဒီး မၤဖျါထီၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဖီခိၣ် တၢ်လီၤဆီလိၥ်သးတဖၣ် အိၣ်အသိး ပပၥ်ဖျါထီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကတၢၣ်ပီၣ် ထိၣ်ဃူသကိးအဂီၢ် ပဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ (PPCM) အိၣ်ထီၣ်အဃိ တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ ဟးဂီၤန့ၣ်အလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  (PPCM) အဖီခိၣ် ကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤ (EAOs) ကဒဲကဒဲအကျါ တၢ်ထံၣ်လၢ အတလီၤပလိၥ်သးတဖၣ် တၢ်ကက့ၤတၢၣ်ပီၣ် ထိၣ်ဃူက့ၤအီၤဒ်လဲၣ်?

စံးဆၢ  -  ပတီၢ်ထီ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ ပမၤအီၤခဲအံၤ ပပၥ်ဆိကတီၢ်ဃၥ်အီၤ အဂ့ၢ်အကျိၤအကျါ ဘၣ်ဃး (PPCM) တၢ်ဂ့ၢ်စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အကျါ တထံၣ်န့ၣ်လီၤ. ခဲအံၤ ပဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်မၤကရူၢ် တဖုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်က ကရၢကရိ သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤအက့ၢ်အဂီၤဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ပကတဲသကိးအီၤလၢ တၢ်မၤကရူၢ် တဖုအံၤ အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကရၢကရိလၢ အသးစဲတဖၣ် ပကကွဲမုၥ်အီၤ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခါအံၤအပူၤ ပကတၢၣ်ပီၣ် ပၥ်လီၤသကိး ဂံၢ်ခီၣ်ထံး လၢပှၤကိးဂၤဒဲး ကပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပတပၥ်တ့ၢ်ပှၤနီတဖု နီတဂၤဘၣ်. ပှၤလၢအဟဲပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိး ဒီး တဟဲပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးဘၣ်တဖၣ် ကဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကရၢကရိ ဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ် အတၢ်ဆၢတဲၥ်န့ၣ်လီၤ. ပဝဲဒၣ်တခီ လၢတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအဖီခိၣ် ပကတၢၣ်ပီၣ် တဲသကိးအီၤဖဲ (PPCM) အပူၤ ဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံး ခီၣ်တဃၥ်လၢ အဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ပကပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးအီၤဒ်လဲၣ် ဒီး တၢ်လၢအတဒ်သိးလိၥ်သးတဖၣ် ပကမၤအီၤဒ်လဲၣ် ဒီး ပကပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢ တၢ်ဂဲၤလိၥ် တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် အကျဲအံၤ လၢကျဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပကတၢၣ်ပီၣ် တဲသကိး ဒီး လဲၤအီၤလၢ ကျဲအဝဲအံၤန့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  တၢ်မ့ၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) ဒီး ကလုၥ်ဒူၣ် ဖီၣ်စုကဝဲၤကရၢ (EAOs) လၢ အတဆဲးလီၤမံၤလၢ (NCA) ပူၤဒံးဘၣ် တဖၣ် တၢ်ပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးတၢ် ကအိၣ်ထီၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် နတဲပၠးအါထီၣ်ပှၤတဆဲး ကသ့ဧါ? (NCA) အပူၤ တၢ်မၤဖျါထီၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ် လံၥ်နဲၣ်ကျဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤအပူၤ ဒီး (PPCM) န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ထွဲလိၥ်သး အိၣ်ကစီဒီဧါ?

စံးဆၢ  -  ခီဖျိတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် (PPCM) အဃိ ကလုၥ်ဒူၣ် ဖီၣ်စုကဝဲၤ (EAOs) လၢ အတဆဲးလီၤမံၤဒံးဘၣ်တဖၣ် ကဟဲပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လီၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ယရှဲပၠး လၢမၢကၢၣ်အသိး ဖဲပအိၣ်လၢ (Meeting Space) တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး အဆၢကတီၢ် ပတပၥ် တၢ်အဒုၣ်အဆၢလၢ ပှၤဆဲးလီၤမံၤ ဒီး တဆဲးလီၤဘၣ်တဖၣ် အဃိဘၣ်, ဒီး မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ထိၣ်ဃူ တၢၣ်ပီၣ်သကိး အပျဲၢ်စီၤတခါန့ၣ်လီၤ. ပမၤအီၤဒ်န့ၣ်အဃိ လၢပဝဲကလုၥ်ဒူၣ် ဖီၣ်စုကဝဲၤ (EAOs) ကဒဲကဒဲ အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒုၣ်အဆၢ တအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး ပကတၢၣ်ပီၣ် တဲသကိး ဒီး ပၥ်လီၤသကိး ပတၢ်ပညိၣ်, ပတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ် လၢအဒ်သိးလိၥ်သးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဝဲအံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သူၣ်ထီၣ် အက့ၢ်အဂီၤ တခါလၢ (EAOs) ကဒဲကဒဲ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်မၤဖျါထီၣ် (NCA) တၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်သး လံၥ်ဃံးဃၥ် အကတီၢ် ပှၤလၢအဆဲးလီၤမံၤ ကဒဲကဒဲ ထံၣ်လိၥ်ထိၣ်ဃူသကိးသ့အသိး ပှၤလၢအတဆဲးလီၤမံၤဒံးဘၣ်တဖၣ် ဖဲပှၤဆဲးလီၤမံၤတဖၣ် ကွၢ်ဆၢမဲၥ်ဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲ အကတီၢ် ပဘၣ်မၤစၢၤဝဲ ဒ်လဲၣ် ဒီး ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ကူဝဲသ့အသိး, ပှၤလၢအဆဲးလီၤမံၤတဖၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲ လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢ်မဲၥ်ဝဲတဖၣ် ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤဝဲ ကန့ၢ်အဂီၢ် ဟံးန့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး ကသ့စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ (PPCM) စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ ပျဲၢ်စီၤတခါလၢ (EAOs) သ့ၣ်တဖၣ် ကထံၣ်လိၥ် တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး တၢ်အဂီၢ် တၢ်လီၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးတနီၤ အိၣ်ဝဲလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကဒဲကဒဲအပူၤ တၢ်တဘၣ်လိၥ်ဖိးမံ ဒီး ဂံၢ်ဘါထီၣ်ရှ့ၣ်အိၣ်ဝဲအဃိ လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် နအဲၣ်ဒိး ဒိဆၢက့ၤဒ်လဲၣ်?

စံးဆၢ  -  ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤ မ့ၢ်ဝဲ ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်ကရၢ တဖုန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံၣ်လၢအတလီၤပလိၥ်, ဒီး တၢ်ပၥ်သးလၢ အတလီၤပလိၥ်လိၥ်သးတဖၣ် ပပၥ်လီၤအီၤလၢ စီၤနီၢ်ခိၣ်ဒီး ဂ့ၢ်လိၥ်ဘှါရှဲသကိးအီၤ ဖျိဖျိဖျါဖျါဒီး ဃုသကိး တၢ်အဆၢန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဆၢလၢ အဟဲထီၣ်တဖၣ် ဒ်ပှၤအါဂၤ တူၢ်လိၥ်ဘၣ်သးအသိး ပဆဲးလဲၤအီၤ ဃူဃူဖိးဖိးန့ၣ်လီၤ. ကျဲသနူလၢ ပပၥ်လီၤတဖၣ် ပအုၣ်ကီၤသကိးအီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ် ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်သနူ လၢပဆိးကါအီၤ လၢပသိးပကျါန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢ ပတၢ်ထံၣ်တလီၤပလိၥ်ဘၣ်အဃိ ပကအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ် ပတၢ်ထံၣ်အသိး တမ့ၢ်ဘၣ်, ကျဲသနူလၢ ပဒါလီၤအီၤန့ၣ် ပဖီၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဒီး အုၣ်ကီၤဟံးမူဒါသကိးအီၤန့ၣ်လီၤ.

သံကွၢ်  -  တၢ်လၢ နအဲၣ်ဒိး တဲအါထီၣ် အိၣ် တမံၤမံၤဒံးဧါ? 

စံးဆၢ  -  ဒ် (NCA) တၢ်ဒါလီၤဃၥ်ကျဲ အိၣ်အသိး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤ ပကဂုၥ်ကျဲးစၢး မၤဖျါထီၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ် တုၤပန့ၢ် တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် လၢအဂၢၢ်အကျၢၤတစုန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂဲၤလိၥ် မၤဖျါထီၣ် တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ် အချံအသၣ်အဂီၢ် တၢ်မၤလၢအထီဒါ (NCA) လံၥ်ဃံးဃၥ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်မၤလၢ အတဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါဒီး (NCA) လံၥ်ဃံးဃၥ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး ပကပၥ်ဖျါထီၣ် ဒီး ဘှီဘၣ်ထိၣ်လိၤက့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ကလုၥ်ဒူၣ်ကိးကလုၥ်ဒဲး အတၢ်မုၢ်လၢ် လၢအမ့ၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဖဲၣ်ဒရၢၣ် ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ် ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ပကဘၣ်ပၥ်အီၤလၢ ပတၢ်ပညိၣ်ခိၣ်သ့ၣ် ဒီး ပကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရၢတဖၣ် ဃုၥ်ဒီးပှၤကမျၢၢ် ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ဒ်သိး ပကတုၤထီၣ်ဆူ ပတၢ်မၤနၢၤဖီတၢၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကျိၥ်ထံ (ပယီၤကျိၥ် ဆူ ကညီစှီၤကျိၥ်) န့ၣ်လီၤ.